Luyện đúng dạng đề, đúng giờ thi

Một bạn học B1 nói khá tốt, đi thi Goethe B1 Lesen (đọc hiểu) về báo mình: "Em còn nguyên Teil 5 chưa đụng tới." Bạn dành 25 phút cho Teil 1 vì đọc hết bài rồi mới xem câu hỏi; Teil 3 ghép mẩu quảng cáo với tình huống thì chưa từng gặp nên đọc mọi mẩu hai lần. Đến Teil 4 thì đồng hồ còn tám phút.

Bạn có đủ tiếng Đức để đỗ. Bạn thiếu 65 phút quen tay.

Đề thi là một trò chơi có luật, và luật phải học riêng

Goethe-Zertifikat (chứng chỉ tiếng Đức của Viện Goethe) không kiểm tra tiếng Đức chung chung. Mỗi kỹ năng chia thành các Teil (phần) với dạng câu hỏi cố định — Richtig/Falsch (đúng/sai), chọn a/b/c, ghép tiêu đề với đoạn, ghép người với quảng cáo — và mỗi dạng có chiến thuật riêng: dạng ghép quảng cáo luôn có một mẩu thừa để bẫy, dạng Richtig/Falsch ở Hören (nghe) chỉ được nghe một lần. Bạn không "hiểu" những luật này bằng tiếng Đức giỏi, bạn phải gặp chúng đủ nhiều lần để tay tự làm.

Vì thế đề luyện soạn theo đúng khung Teil của từng cấp, không phải "bài đọc có câu hỏi": Lesen B1 có 5 Teile với 30 Aufgaben (câu hỏi) như đề thật; Lesen B2 có 5 Teil, 30 câu, 65 phút, soạn theo Modellsatz (đề mẫu chính thức) của Goethe; Hören B1 có 4 Teil, 30 câu, 40 phút, mỗi Teil một số lượt nghe riêng.

Kho đề nằm trên eDeutsch (edeutsch.vn, cùng tài khoản với deutschezeit.vn). Hören B2 chưa có trang làm bài, bảng kho đề in dấu gạch ở ô đó. Luyện nói tính riêng vì không chấm theo thang đề thi.

Khó hơn đề thật một chút, có chủ đích

Đề của Deutsche Zeit soạn khó hơn đề thật khoảng 10%, vì phòng thi thật có những thứ đề luyện không mô phỏng được: tim đập nhanh, tiếng người bên cạnh lật giấy, loa nghe rè hơn tai nghe ở nhà. Luyện ở đúng mức đề thật mà đạt 65% thì vào phòng thi có thể rơi xuống dưới 60 và trượt; khó hơn 10% là khoảng đệm.

Khó hơn không phải từ hiếm hơn, mà là bẫy kiểu Goethe làm kỹ hơn: đáp án đúng được diễn đạt lại, không trùng từ khoá với bài; đáp án sai thì trùng từ khoá nhưng sai ý. Bài nào chỉ cần dò chữ là bài đó quá dễ.

Phòng thi có đồng hồ, và đồng hồ khoá bài

Mỗi đề có hai cách làm: luyện tự do, nộp lúc nào tuỳ bạn; hoặc "Vào phòng thi".

Phòng thi có đồng hồ đếm ngược đúng thời gian đề thật: Lesen A1 25 phút, A2 30 phút, B1 65 phút, B2 65 phút; đề telc 50 phút, telc B2 70 phút. Hết giờ, bài tự khoá và nộp, không gia hạn. Cảm giác đồng hồ còn tám phút mà Teil 4 chưa mở, gặp ở nhà mười lần thì vào phòng thi thật không còn làm bạn tê tay.

Trước khi bắt đầu, bạn xem trước đề trong 10 giây: đủ để biết hôm nay gặp dạng gì, không đủ để đọc trước nội dung. Trong bài có cờ đỏ "Đánh dấu xem lại" cho câu chưa chắc. Nộp xong là thấy điểm, phần trăm, mọi câu sai kèm lời giải, và hỏi thêm được ngay tại đó; khối "Lịch sử (N)" mở lại từng lần làm cũ, mỗi đề hiện phần trăm cao nhất bạn từng đạt bên nút "Làm lại".

Hören: nghe đúng số lần, không hơn

Nghe là kỹ năng dễ tự lừa mình nhất: nghe lại lần ba, lần bốn, hiểu ra, khoanh đúng, rồi tin rằng mình nghe tốt — trong khi phòng thi thật, Teil 2 của A1 chỉ phát một lần. Nên trình phát khoá số lượt nghe đúng theo đề thật. Hören A1 dài 20 phút với 15 câu: Teil 1 (câu 1 đến 6, chọn hình) nghe 2 lần, Teil 2 (câu 7 đến 10, Richtig/Falsch) nghe 1 lần, Teil 3 (câu 11 đến 15) theo luật riêng của Teil đó. A2 là 30 phút, 20 câu; B1 là 40 phút, 30 câu. Ở A1, file âm thanh chỉ có một lượt, trình phát tự lặp cách nhau 3 giây và màn hình ghi "Còn X lượt nghe, tự bấm khi sẵn sàng"; ở A2 và B1, lượt lặp nằm sẵn trong file như đĩa thi thật.

Transcript (bản chép lời) chỉ mở sau khi nộp bài, rồi chạy đồng bộ với âm thanh để bạn tua đúng chỗ nghe hụt; ở chế độ xem lại thì nghe bao nhiêu lần cũng được. Một chi tiết nhỏ ở A1: đáp án cho câu hỏi "Wann…?" (mấy giờ) là mặt đồng hồ vẽ bằng mã chứ không phải ảnh, nên kim luôn chỉ đúng giờ ghi trong đáp án.

Lịch sử là để thấy đường đi, không để đếm số bài

Mỗi lần làm đề đều được lưu: mở một đề cũ là xem lại đúng bài hôm đó, câu nào sai, transcript nào mình đã bỏ lỡ. Cũng vì thế mà lúc làm đề Lesen bạn có hai cây bút: "Từ không biết" (đỏ) và "Đoạn quan trọng" (vàng). Cả hai rơi vào sổ từ vựng, để bài luyện hôm nay thành bài ôn tuần sau, theo đúng cách đã nói ở nguyên tắc về đọc.

Thi thử: ba kỹ năng, liền một mạch, đúng giờ

Luyện từng đề là tập từng động tác; thi thử là chạy cả bài: Lesen, rồi Hören, rồi Schreiben, nối tiếp không nghỉ, hết giờ phần này là tự chuyển sang phần sau. Hiện có cho A1, A2, B1; Sprechen (nói) không có vì cần người đối thoại.

Đề rút ngẫu nhiên, ưu tiên đề bạn chưa từng làm, để bạn không "thi" lại bài đã nhớ đáp án; mỗi phiên lưu nguyên đề từng phần, điểm và thời gian. Mục thi thử cố ý không nằm ở thanh bên mà đi vào từ trang Luyện đề: nó dành cho vài lần trước ngày thi. Làm hàng ngày là đốt đề, và cũng đốt sức.

Chỉ cần đăng nhập là mở toàn bộ kho đề cả bốn cấp, và AI chấm viết đang miễn phí vì gói Trợ lý AI chưa mở bán. Học viên lớp Deutsche Zeit dùng đúng tài khoản deutschezeit.vn, không phải mua gì thêm; quyền riêng của họ là luyện nói không giới hạn lượt.

Bạn ở đầu bài thi lại B1 ba tháng sau, và làm Teil 5 trước vì lịch sử cho thấy đó là phần mình chắc nhất. Không phải vì tiếng Đức giỏi hơn. Vì đã quen tay.