Sổ từ vựng

Nó giải quyết việc gì

Sổ từ vựng là công cụ ai cũng từng làm và hầu hết đều bỏ, vì ba lý do: chép từ mất công hơn học từ; chép rồi không biết ôn khi nào, ôn thì ôn cả sổ nên nản; từ đứng trơ trọi không có câu nên nhớ nghĩa mà không dùng được.

Sổ này gỡ đúng ba nút đó: từ tự chảy vào từ chỗ bạn đã vướng, hệ thống lên lịch và chỉ đưa ra từ đến hạn, và mỗi thẻ có câu gốc, câu ví dụ, giọng đọc. Đọc tự do đưa từ vào; sổ từ giữ nó ở lại.

Cách nó hoạt động

Từ vào sổ qua bốn đường, cả bốn đều là việc bạn đang làm sẵn: bấm một từ trong Đọc tự do; đánh dấu "Từ không biết" (đỏ) khi làm đề Lesen; đánh dấu "Đoạn quan trọng" (vàng) để cả câu vào sổ; hoặc lưu tay một từ từ bài đọc.

Mở sổ có hai tab "Phải học (n)" và "Đã thuộc (n)", mục "Tiến độ học", và hai cách xem: "Danh sách" để lướt, "Học ngữ cảnh" để thấy từng từ trong câu gốc. Nghĩa chưa đúng ý thì bấm "Chỉnh sửa nghĩa".

Bấm "Bắt đầu học từ vựng" và chọn số từ. Hệ thống xáo từ mới với từ đến hạn rồi đưa bạn qua ba pha: "Học từ mới" (từ, nghĩa, câu gốc tô đỏ, giải thích ngữ cảnh, một câu ví dụ), "Luyện tập" với bốn dạng xoay vòng — điền vào chỗ trống (chỉ khi từ có trong câu gốc), hỏi nghĩa của từ tô đỏ, hỏi ngược "Từ tiếng Đức nào có nghĩa là …", và "Trong câu dưới đây, X có nghĩa là gì?" ép bạn đọc ngữ cảnh — rồi "Ôn tập" chốt lại.

Trả lời đúng sạch thì từ lên một bậc; đạt bậc 2 là tính đã thuộc. Sai một câu, từ hẹn lại ngày mai; sai hết, về bậc 0. Từ bạn chắc chắn biết rồi thì bấm "Tôi đã thuộc" — nó không biến mất, hệ thống hỏi lại theo mốc xa dần để bạn trả lời "✓ Vẫn nhớ" hoặc "Quên rồi".

Điều làm nó khác

Không có ô nhập từ tự do, và đây là chủ ý. Từ gõ vào từ một danh sách "1.000 từ B1" không có câu gốc, không có ngữ cảnh, và thường bạn cũng không thật sự thiếu nó. Sổ nhỏ hơn, nhưng mỗi từ đều có lý do tồn tại.

Lịch 2/7/30 là biến thể của hộp Leitner. Ở mức A1 đến B2, thứ quyết định là bạn có mở app không, chứ không phải khoảng cách ôn tối ưu đến từng giờ.

Chỉ luyện thẻ với từ đơn. Bản đầu cho cả cụm vào drill; câu hỏi sinh từ cụm hay lệch — đáp án đúng bị báo sai, hoặc bốn lựa chọn đều hợp lý. Khoảng một phần tư sổ của học viên là cụm, và phần lớn lỗi đến từ đó.

Ngày tính theo lịch Việt Nam. Trước đó từ hẹn "mai" có lúc hiện lúc bảy giờ sáng; giờ "mai" nghĩa là sau nửa đêm giờ Việt Nam.

Một sổ, dù từ đến từ đâu. Từ trong Bài đọc, trong đề, trong Neues Lesen hay bản chép video đều rơi vào cùng một chỗ, cùng một lịch ôn.

Dùng sao cho hiệu quả

• Mỗi ngày 10 từ, không hơn — 5 đến 7 phút. Học 30 từ một hôm rồi nghỉ ba hôm tệ hơn nhiều, vì lịch 2/7/30 chỉ chạy đúng khi bạn có mặt đúng ngày.
• Ôn từ đến hạn trước, từ mới sau. Từ ở bậc 2 mà bỏ ngày ôn thì công một tuần trước dễ trôi.
• Đọc to câu gốc, đừng chỉ nhìn. Từ được nói ra ba lần thì nhớ khác hẳn.
• Dùng "Tôi đã thuộc" thẳng tay với từ dễ. Đánh dấu nhầm thì sau 45 ngày hệ thống hỏi lại.
• Với "Đoạn quan trọng", tô đúng một câu. Một câu 12 từ học được, một đoạn 60 từ thì chỉ để nhìn.

Giới hạn và điều cần biết

• Không có trường mạo từ, giống và số nhiều. Với danh từ tiếng Đức đây là thiếu hụt thật, vì "der/die/das" là một nửa việc học danh từ. Việc chưa làm, không phải lựa chọn thiết kế.
• Không có ô nhập từ tự do. Muốn đưa từ trong sách giáo trình vào sổ, cách hiện tại là tìm bài đọc có từ đó và bấm.
• Thẻ trắc nghiệm chỉ sinh cho từ đơn. Cụm và câu vẫn hiện trong danh sách và trong "Học ngữ cảnh", nhưng không có câu hỏi kiểm tra.
• Câu ví dụ và câu hỏi do AI sinh rồi cất lại lâu dài; thỉnh thoảng một câu sẽ tối nghĩa. Gặp thẻ lạ, bỏ qua và báo thầy cô.
• Không có chuỗi ngày (streak) hay huy hiệu. Con số duy nhất sổ theo dõi là bạn thuộc bao nhiêu từ và còn bao nhiêu từ phải học.