Genitiv (Sở hữu cách) tiếng Đức: Quy tắc & Bài tập

Tiếng Đức có 4 cách (Kasus): Nominativ, Akkusativ, Dativ, và Genitiv. Trong khi Nominativ, Akkusativ, Dativ được dạy từ A1-A2, Genitiv thường xuất hiện từ B1 trở lên. Nhiều bạn sợ Genitiv vì nghĩ nó phức tạp, nhưng thực ra quy tắc khá rõ ràng.

Bài viết này sẽ giúp bạn nắm vững Genitiv: khi nào dùng, bảng mạo từ, giới từ, và cách dùng với tên riêng.

Genitiv dùng khi nào?

1. Chỉ sự sở hữu (= "của" trong tiếng Việt)

Cấu trúc: Danh từ sở hữu + Genitiv-Artikel + danh từ chủ sở hữu

2. Sau một số giới từ

Các giới từ bắt buộc dùng Genitiv (chi tiết bên dưới).

3. Sau một số động từ và tính từ (ít gặp, B2+)

• sich erinnern + Genitiv (trang trọng): Ich erinnere mich des Tages. (Tôi nhớ ngày đó.)
• bedürfen + Genitiv: Es bedarf keiner Erklärung. (Không cần giải thích.)

Bảng mạo từ Genitiv

Mạo từ xác định (bestimmter Artikel)

Mạo từ không xác định (unbestimmter Artikel)

Mạo từ phủ định và đại từ sở hữu

Quy tắc nhớ:

• Giống đực (m) và trung (n): des/eines + danh từ thêm -(e)s
• Giống cái (f) và số nhiều (pl): der/einer -- danh từ không đổi

Quy tắc thêm -(e)s cho danh từ giống đực và trung

Thêm -es bắt buộc khi danh từ kết thúc bằng:

• -s: des Hauses, des Kurses
• -ss: des Flusses, des Schlusses
• -ß: des Fußes, des Maßes
• -z: des Platzes, des Tanzes
• -tz: des Satzes, des Gesetzes
• -x: des Komplexes

Thêm -s cho hầu hết các trường hợp khác:

• des Autos, des Computers, des Problems
• des Vaters, des Bruders, des Lehrers

Danh từ 1 âm tiết: cả -s và -es đều được:

• des Manns / des Mannes
• des Kinds / des Kindes
• des Buchs / des Buches

Ngoại lệ: Danh từ yếu (n-Deklination)

Danh từ yếu không thêm -s mà thêm -(e)n:

Mẹo nhận biết danh từ yếu: thường là danh từ giống đực chỉ người/động vật, kết thúc bằng -e, -ent, -ant, -ist, -at, -oge.

Giới từ đi với Genitiv

Đây là phần quan trọng nhất khi học Genitiv ở B1:

wegen + Dativ trong văn nói?

Trong giao tiếp hàng ngày, người Đức thường nói: "wegen dem Wetter" (Dativ) thay vì "wegen des Wetters" (Genitiv). Cả hai đều được hiểu, nhưng:

• Văn viết, thi cử → dùng Genitiv
• Văn nói thân mật → Dativ được chấp nhận

Genitiv với tên riêng (Eigennamen)

Với tên riêng, tiếng Đức có cách dùng đặc biệt:

Quy tắc: Tên + s (đứng trước danh từ)

Không dùng mạo từ trước tên riêng + Genitiv-s.

Tên kết thúc bằng -s, -z, -x, -ß

Dùng dấu nháy đơn (') hoặc "von":

• Hans' Auto hoặc das Auto von Hans
• Max' Freundin hoặc die Freundin von Max
• Fritz' Idee hoặc die Idee von Fritz

Đuôi tính từ trong Genitiv

Tính từ trước danh từ ở Genitiv có đuôi đặc biệt:

Với mạo từ xác định / mạo từ sở hữu / kein:

Tất cả đều là -en!

• des alten Mannes, der kleinen Frau, des großen Hauses, der neuen Bücher

Không có mạo từ:

• alten Weines, frischer Milch, kalten Wassers, neuer Schuhe

Mẹo: Với mạo từ → tính từ luôn đuôi -en trong Genitiv. Dễ nhớ nhất trong 4 cách!

Genitiv vs von + Dativ

Trong nhiều trường hợp, bạn có thể chọn Genitiv hoặc "von + Dativ":

Khi nào BẮT BUỘC dùng "von + Dativ"?

• Khi không có mạo từ/đại từ: der Preis von Gold (giá vàng) -- không nói: "der Preis Goldes"
• Với đại từ: ein Freund von mir (một người bạn của tôi)
• Sau Superlativ: der beste von allen (tốt nhất trong tất cả)

Bài tập thực hành

Bài 1: Điền mạo từ Genitiv

1. Das ist das Auto _____ Lehrers. (der) → Das ist das Auto des Lehrers.

2. Die Farbe _____ Blume ist rot. (die) → Die Farbe der Blume ist rot.

3. Der Preis _____ Buches ist hoch. (das) → Der Preis des Buches ist hoch.

4. Die Meinung _____ Studenten ist wichtig. (die, Plural) → Die Meinung der Studenten ist wichtig.

Bài 2: Dùng giới từ + Genitiv

1. _____ (trotz) _____ Kälte (die) gehen wir raus. → Trotz der Kälte gehen wir raus.

2. _____ (wegen) _____ Staus (der) kommen wir zu spät. → Wegen des Staus kommen wir zu spät.

3. _____ (während) _____ Sommers (der) fahren wir nach Italien. → Während des Sommers fahren wir nach Italien.

Bài 3: Genitiv với tên riêng

1. Das Buch / Maria → Marias Buch
2. Das Auto / Thomas → Thomas' Auto
3. Die Hauptstadt / Deutschland → Deutschlands Hauptstadt

Tổng kết

Genitiv không khó nếu bạn nhớ các quy tắc chính:

1. Giống đực + trung: des/eines + danh từ thêm -(e)s
2. Giống cái + số nhiều: der/einer + danh từ không đổi
3. Tính từ + mạo từ → luôn đuôi -en
4. Giới từ Genitiv quan trọng nhất: wegen, trotz, während, statt
5. Tên riêng: thêm -s, đứng trước danh từ

Hãy luyện tập bằng cách đọc báo tiếng Đức và chú ý các cấu trúc Genitiv. Bạn cũng có thể dùng Flashcard để ôn từ vựng theo cách, hoặc hỏi AI Chat để kiểm tra bài tập.

Xem thêm: Akkusativ hay Dativ? | Cách nhớ Der Die Das | Ngữ pháp tiếng Đức B1